Sporo czasu minęło od poprzedniego artykułu. Ale też sporo wydarzyło się na rynku czytników, co doprowadziło to zasadniczej zmiany moich oczekiwań. Niektórzy wiedzą już z Twittera, na które urządzenie się zdecydowałem. Nie jest to żadne z wymienionych powyżej. Może niejeden na moim miejscu udawałby, że ciągle jest zainteresowany eClicto albo Nookiem i napisał jeszcze dwa zaplanowane artykuły w serii, żeby tylko zwiększyć liczbę odwiedzin. Ja tak nie umiem.

Zamiast udawać, wolę opisać krok po kroku, co, w jakim czasie i dlaczego wpłynęło na wybór. Na swoim przykładzie chcę pokazać, jak szybko zmienia się sytuacja na rynku e-czytników – i jaki ma wpływ na decyzje zakupowe. Tym bardziej, że starzeją się nie tylko urządzenia, ale i modele dystrybucji treści.

Treść

Gdy rozpoczynałem serię, pod koniec października, w Polsce robiło się wokół e-czytników gorąco. Po pierwsze z powodu Kindle, którego międzynarodową wersję można było oficjalnie zamawiać z Polski. Po drugie w związku ze zbliżająca się w grudniu premierą eClicto. Wielu ludziom wydawało się wtedy, że kupienie czytnika będzie uzasadnione dostępnością książek, w tym również książek po polsku.

Jestem jednym z tych, którzy zamierzali kupić e-czytnik, żeby czytać książki, a nie walczyć z ich konwersją. Dlatego w tamtym okresie jedynym według mnie sensownym rozwiązaniem było urządzenie powiązane z e-księgarnią – stąd taki a nie inny dobór czytników.

Nie ukrywam, że bardzo liczyłem na eClicto, które miało realne szanse na wywołanie w Polsce skokowego wzrostu zainteresowania e-bookami. Pierwszym sygnałem, że tak się może nie stać, była lista tytułów w ramach pakietu startowego. Jedynie 10% można było uznać za nowości. Reszta pochodziła z domeny publicznej – z czego połowa po angielsku. Tu zapaliła się lampka: może wcale nie być tak różowo. I faktycznie nie było. Po starcie platformy, w sklepie było około 800 książek, z czego nie wszystkie dostępne na czytnik.

W tamtym czasie uświadomiłem sobie, że nie jestem typem czytelnika dla zamkniętej platformy jaką jest eClicto. Nie mam dużo czasu na czytanie książek, jest to średnio godzina dziennie. Ponieważ mam dosyć specyficzne zainteresowania (opowiadania, najchętniej absurd), więc nie znalazłem w eClicto ani jednego tytułu, który chciałbym kupić. Doszedłem do wniosku, że nie mogę ograniczać się do oferty e-księgarni, w której pojawiają się nieliczne nowości. Uznałem , że jest stanowczo za wcześnie, by decydować się na czytnik ze względu na ofertę polskich tytułów. Książek musiałoby być kilkanaście, kilkadziesiąt tysięcy, żebym wśród nich znalazł kilka dla siebie.

Wniosek: nie ograniczać się do polskich książek

Ponieważ i tak coraz więcej czytam po angielsku, więc odcięcie od zasobów polskich nie będzie bardzo bolesne. Jeżeli chodzi o tytuły anglojęzyczne, to w grudniu można było ściągać książki jedynie na Kindle. Liczyłem jednak, że wkrótce dołączy reszta e-księgarń. Zacząłem porównywać oferty sklepów. Tu jest książka, a tu nie ma, tu jest taniej, a tu drożej. Najlepiej by było, gdyby dało się czytać na jednym urządzeniu książki kupowane w wielu sklepach.

Taki model już w październiku się kształtował, a to za sprawą systemu zabezpieczenia plików ePub, jakie oferuje dystrybutorom treści Adobe. Cool-er, Sony i Nook obsługiwały lub miały obsługiwać książki z tym zabezpieczeniem. Tak więc, przynajmniej w teorii można się było spodziewać sytuacji, w której dało się czytać na Cool-erze książkę kupioną w Sony EBook Store.

Wniosek: nie ograniczać się do oferty jednego sklepu

Teraz komentarz. Systemy zamknięte według mnie nie przetrwają. Z jednej strony jest Amazon i eClicto, w środku Adobe ze współpracującymi księgarniami, a w ciągu kilku tygodni wejdzie Google Editions, który będzie sprzedawać książki wszędzie, wszystkim i na wszystkie urządzenia.

Już widać wyraźne sygnały, że Amazon steruje na wolne wody. Nie chodzi tylko o dystrybucję książek poza USA. Bardzo prawdopodobne jest również dołączenie ePubu do listy obsługiwanych formatów. Dzięki temu użytkownicy Kindle nie będą już musieli dokonywać konwersji z formatu ePub. Książek w tym formacie (głównie za sprawą Google) jest znacznie więcej niż w mobi.

Urządzenie

Jak uwolnić urządzenie od jednej księgarni? Najlepiej, by miało przeglądarkę. I wtedy na horyzoncie pojawił się Onyx Boox 60, o którym przeczytałem na blogu Moje Lektury. Wprawdzie czytnik jest o połowę droższy niż eClicto, ale ma i ekran dotykowy i co najważniejsze – przeglądarkę.

Onyx zmusił mnie do zastanowienia się nad zasadnością przeglądarki w e-czytniku. Czy warto dopłacić kilkaset złotych? Każdy ma swoje preferencje. W moim przypadku duża część z tego, co czytam, to informacje z Google Readera. Można to robić na komputerze, ale znacznie wygodniej byłoby czytać prasę na czytniku. Jedno urządzenie, dające dostęp do biblioteczki oraz najświeższych informacji – to miałoby sens. Zresztą tak właśnie wykorzystuję iPhone’a.

Wniosek: musi być przeglądarka

Na początku stycznia odbyły się targi CES, które wprowadziły chyba największy zamęt. Pojawiły się zapowiedzi nowych czytników i nowych technologii. To oczywiście wywołało masę pytań. Czy warto kupować czytnik teraz? Czy 6 cali wystarczy? Czy poczekać na e-czytnik z przeglądarką, wi-fi i 3G w cenie eClicto? Czy poczekać na czytnik z kolorowym ekranem? A może jednak zdecydować się na urządzenie dwuekranowe? A może po prostu kupić tablet? Jest i kolor i przeglądarka (oraz wiele innych funkcji, których żaden e-czytnik nie ma). E-papier nigdy nie był dla mnie kryterium numer jeden. Nie czytam książek po kilka godzin dziennie, więc nie zakładam problemów ze wzrokiem.

Wniosek: e-papier niekoniecznie

W czasie targów CES uświadomiłem sobie również, że sytuacja rozwija się dynamiczniej, niż ktokolwiek by przypuszczał. Z jednej strony modele, które tanieją na potęgę, a z drugiej fantastyczne zapowiedzi, które zmuszają to decyzji: poczekać czy nie. Nie trzeba daleko szukać. Cool-er, wprowadzony w połowie zeszłego roku w porównaniu z modelami wprowadzanymi lub zapowiadanymi jest już mocno przestarzały. Stąd wizja, że po paru miesiącach może mocno brakować we własnym czytniku cech, które są w danej chwili na rynku standardem. Nie chciałbym kupić urządzenia, które po jakimś czasie staje się ograniczeniem, bo nie zapewnia konsumpcji informacji w aktualnie najlepszy sposób.

Wniosek: musi być możliwość rozwijania “ekosysystemu”

Mam na myśli możliwość dostosowania urządzenia do zmieniającej się sytuacji na rynku. Ekosystem Kindle wychodzi poza USA i niedługo przywita się z ePubem. To dalej za mało w porównaniu z ekosystemem iPhone/AppStore. Gdy pojawi się nowość, pozwalająca korzystać z Internetu w nowy sposób, to niedługo potem pojawia się w AppStore aplikacja służąca do jego obsługi. Dzięki temu iPhone, który ma już półtora roku, jest ciągle nowoczesnym urządzeniem, również czytnikiem.

I już wiadomo, o czym napiszę teraz. iPad. W powodzi różnego rodzaju pogłosek, a niektóre z nich mówiły, że tablet będzie miał MacOS, ulżyło mi, gdy dowiedziałem się że będzie to gigantyczny iPhone. Coś, co przez wielu traktowane jest jako wada, dla mnie jest zaletą. 

Najważniejsze jest to, że Steve Jobs dał wyraźny sygnał, że Apple ma zamiar zająć się e-bookami i e-prasą. Spowoduje to duże zainteresowanie dostawców treści i w AppStore pojawiać się będą co chwila aplikacje lub aktualizacje z nowymi funkcjonalnościami, dzięki którym urządzenie nie zestarzeje się w pół roku.

Wattpad zdążył już ogłosić, że przygotowuje wersję serwisu optymalizowaną na iPada, ale prawdziwy przedsmak tego, jak będzie wyglądało konsumowanie e-treści na iPadzie daje demonstracja elektronicznej wersji Wired…

Przez pół roku czytałem o e-czytnikach, czekałem i nie mogłem podjąć decyzji. Teraz już nie czekam, kupuję iPada. Więcej o jego zaletach jako czytnika napisałem tutaj.

Bez względu na to, na jaki czytnik się zdecydujesz, już teraz możesz ściągnąć w preferowanym przez siebie formacie mobilnym Hasło niepoprawne, moją bezpłatną książkę z 25 opowiadaniami tech-absurdalnymi. Zostały one specjalnie dobrane dla entuzjastów nowych technologii. Lekkie i pozbawione mentorskiego tonu, opowiadają o naszym uzależnieniu od gadżetów, Internetu i nieprzerwanego strumienia nowości.

Dzisiaj o formatach. Z punktu widzenia czytelnika, który najzwyczajniej w świecie chce dla siebie wybrać metodę czytania i pozyskiwania książek, to bardzo ważny temat – jeśli na serio bierze się pod uwagę stworzenie biblioteki e-książek. Wiem, że dla wielu ludzi możliwość umieszczenia w pamięci czytnika tysiąca książek jest czystą abstrakcją, ale przykład muzyki powinien pozwolić nam się szybciej oswoić z nieznośną niefizycznością e-książek i łatwiej zastąpić w naszych umysłach miejsce na półce miejscem na dysku.

Z formatami e-książek jest tak, że właśnie trwa walka między dwoma najważniejszymi z nich: ePub i mobi. Pod wieloma względami walka przypomina batalię między BlueRay i HD DVD – ścierają się interesy, sytuacja zmienia się z godziny na godzinę, a konsument jest coraz bardziej zdezorientowany, więc czeka na wynik. Wynik ten, przynajmniej dla mnie, już teraz jest przesądzony.

W dużym skrócie sytuacja przedstawia się w ten sposób. Na początku roku największym księgozbiorem mógł poszczycić się Amazon (ok. 250 tysięcy – w zmodyfikowanym i zabezpieczonym mobi, czyli azw). B&N sprzedawał książki w formacie pdb z własnym zabezpieczeniem. Sony również miało własny format. Ale do gry włączył się Google ze swoim największym katalogiem książek z domeny publicznej, czyli Google Books.

Najpierw książki z Google zostały udostępnione użytkownikom czytników Sony. Jednym posunięciem w ofercie Sony eBook Store znalazło się 500 tysięcy (świat) lub 1 mln (USA) książek. I to w dodatku darmowych! To nie koniec. W sierpniu Google ogłosił, że swoje książki udostępnia w formacie ePub. (poprzednio były do ściągnięcia jedynie w pdf-ie). Ten, kto zdecydował się na ePub, mógł w bardzo łatwy sposób przebić ofertę Amazona za pomocą książek z Google. Tak postąpił Cool-er we wrześniu. Tak zapowiada Barnes&Noble. Sprawa nabierze rumieńców w pierwszej połowie przyszłego roku, gdy Google wprowadzi się na rynek sprzedaży e-książek ze swoim projektem Google Editions.

W przejściu świata na ePub największą rolę odgrywa Google, ale nie można zapomnieć o Adobe. Oferuje on zabezpieczenie plików ePub za pomocą oprogramowania Adobe® Content Server 4. Dla dystrybutora książek to duże ułatwienie. Nie musi inwestować we własny system zabezpieczania. Jest to również korzystne dla użytkownika. Istnieje (przynajmniej teoretycznie) możliwość czytania e-booków kupionych w innej e-księgarni, jeśli tamta również korzysta z Adobe DRM. Do obsługi tak zabezpieczonych plików służy program Adobe Digtal Editions.

Jeżeli chodzi o wybór czytnika, to oczywiście jeszcze nie wiem na który się zdecydować. Ale jeśli chodzi o wybór formatu, wybór jest dla mnie oczywisty – ePub.

Poniżej lista formatów obsługiwanych przez poszczególne czytniki. Na czerwono zaznaczone są formaty z zabezpieczeniami księgarni. Aktualna lista formatów na większość dostępnych czytników znajduje się w Wikipedii. Lista czytników z Adobe DRM – tutaj.

Kindle 2 :. azw (własne), mobi, txt, mp3
Amazon trzyma się swojego formatu, ale już nie tak kurczowo. Wypuszczenie międzynarodowej wersji Kindle miało m.in na celu upowszechnienie na świecie formatu mobi, zanim upowszechni się ePub. Ale według niektórych analityków, można się spodziewać wprowadzenia w Kindle możliwości czytania otwartych plików ePub. Trzeba też pamiętać, że Amazon parę miesięcy temu przejął firmę Lexcycle, producenta Stanzy – aplikacji na iPhona i iPoda, w której można czytać książki w ePubie.

eClicto :. ePub (własne), ePub, pdf, txt, html, mp3
Wszystko wskazuje na to, że Kolporter zdecydował się na własne zabezpieczenie plików ePub. Świadczą o tym informacje o Menedżerze eClicto – własnej aplikacji do zarządzania książkami przez użytkownika platformy. W materiałach informacyjnych, wśród obsługiwanych plików znajduje się ecl, co można interpretować jak skrót od “eClicto” – dla oznaczenia własnego zabezpieczenia.

Sony :. ePub (Adobe), ePub, pdf, txt, mp3
Sony zapowiada, że do końca roku będzie sprzedawać już wyłącznie książki z tym rodzajem zabezpieczenia. O tym, jak poważnie podchodzi do sprawy niech świadczy fakt, że parę dni temu udostępnił upgrade do starszych modeli czytników, pozwalający na czytanie książek w ePubie, ewentualnie możliwość zamiany na nowszy model na bardzo atrakcyjnych warunkach.

Cool-er :. ePub (Adobe), ePub, pdf, txt, html, mp3
Tu sprawa jest jasna – od początku ePub z Adobe. Warto podkreślić, że Cool-er Books to najbardziej otwarty system sprzedaży. Na oficjalnej stronie księgarni można wybrać czytniki innych firm, na które chce się kupić książki.

Nook :. ePub (Adobe), pdb (własne), ePub, pdf, mp3
Nook będzie obsługiwał zarówno pliki pdb z zabezpieczeniem własnym, jak również ePub z Adobe. Podobnie jak Sony, Barnes&Noble zapowiada, że przejdą w całości na ePub. Jak szybko się to odbędzie – nie wiadomo. Były szumne zapowiedzi ponad miliona książek na Nooka (oczywiście za sprawą Google Books), ale jak się wejdzie na stronę księgarni, to z katalogu Google jest wprowadzonych kilkadziesiąt pozycji, czyli nie jest tak różowo.

W następnych wpisach: o zasobach książkowych (księgarnia, zasoby darmowe, polskie książki), o dostępie (punkty dostępu – czytnik, aplikacje; sposób dostępu).

Kolejne artykuły z cyklu można subskrybować z tego kanału rss

Bez względu na to, na jaki czytnik się zdecydujesz, już teraz możesz ściągnąć w preferowanym przez siebie formacie mobilnym Hasło niepoprawne, moją bezpłatną książkę z 25 opowiadaniami tech-absurdalnymi. Zostały one specjalnie dobrane dla entuzjastów nowych technologii. Lekkie i pozbawione mentorskiego tonu, opowiadają o naszym uzależnieniu od gadżetów, Internetu i nieprzerwanego strumienia nowości.

Tak już długo piszę o książkach elektronicznych, że w końcu dojrzałem do tego, by kupić urządzenie przeznaczone do ich czytania. Pomyślałem, że fajnie będzie podzielić się wrażeniami  i wiedzą zdobytą w trakcie poszukiwań. Dlatego ruszam z cyklem artykułów na ten temat. Ostatni wpis ukaże się na parę dni po kupieniu urządzenia, czyli w czasie pojawienia się kryzysu pozakupowego. Wszystko po to, by czytelnicy mogli wyrobić sobie własną opinię – na podstawie błędów jakie, co bardzo prawdopodobne, mi się przytrafią. Nie będę spieszył się z wyborem. Nie chcę postępować pochopnie, a decyzja łatwa nie będzie. Tym bardziej, że samo urządzenie wcale nie jest najważniejsze.

Pierwszą rzeczą, jaką sobie uświadomiłem po pokonaniu w sobie wielkiego gadżeciarza z rozpalonym wzrokiem było to, że wybór czytnika obliguje do kompletowania książek z określonego źródła. Najbezpieczniej jest przyjąć założenie, że książka kupiona w danym sklepie (czyli zabezpieczona przez ten sklep przed nielegalnym kopiowaniem) nie będzie mogła być otworzona na czytniku powiązanym z innym sklepem. Czytnik za kilka, kilkanaście miesięcy zestarzeje się lub co też możliwe – zepsuje. Nie chcę zostać z kolekcją książek, których nie zdążę przeczytać. Bo umówmy się: nie ma możliwości “skonsumowania” na jednym egzemplarzu urządzenia tej liczby książek, jaka pomieści się w pamięci.

I tu czas na pierwsze ważne pytanie:

Czy kupić czytnik powiązany z e-księgarnią, czy też nie?

Nie zastanawiałem się długo. Mam zamiar kupować książki po polsku i po angielsku, w tym najnowsze bestsellery. Planuję spędzać czas na czytaniu książek, a nie forów, gdzie można się dowiedzieć, jak ominąć zabezpieczenia. Nie kręci mnie to, nie jestem książkowym piratem, jak trzeba za książkę zapłacić, to za nią zapłacę (a tak przy okazji informacja dla wszystkich szukających różnych rapidshare’ów, torrentów i tym podobnych – darujcie sobie tego bloga, nic tu nie znajdziecie).

Dlatego poszukiwania już na wstępie zawęziłem do urządzeń, które powiązane są z e-księgarniami. Poniżej krótkie notki na temat każdego z nich:

Kindle 2 :. Wersja międzynarodowa sprzedawana jest od 19 października. Cena w sklepie – 259 USD. Po sprowadzeniu do Polski, razem z kosztami wysyłki i cłem – między 1000 a 1100 zł. Kindle to punkt dostępowy do e-księgarni Kindle Store. Dla czytelników z Polski dostępnych jest ponad 290 tysięcy książek.

eClicto :. Polski czytnik + e-księgarnia. Platforma ma wystartować w grudniu. W ramach promocji czytnik wraz ze stu darmowymi książkami ma kosztować 899 zł. Umowy podpisane z 40 wydawcami. Dla czytających wyłącznie książki po polsku eClicto to praktycznie jedyna opcja.

Sony :. w grę wchodzą dwa modele: Reader Pocket Edition (199 USD) lub Reader Touch Edition (299 USD). Sklep to The EBook Store. W ofercie kilkaset tysięcy książek w tym darmowe zasoby Google Books (domena publiczna).

Cool-er :. urządzenie bazuje na tej samej technologii to eClicto. Obsługuje sklep Cooler Books. W ofercie 300 tysięcy tytułów + książki z Google Books (ok. 1 mln). Cena oficjalna: 225 EUR. W Polsce jest sprzedawany przez Libranova, w cenie 1299 zł.

Nook :. nowy czytnik Barnes & Noble. W przedsprzedaży. Cena 259 USD. W e-księgarni B&N znajduje się ponad milion tytułów, w tym 500 tysięcy darmowych.

W następnych wpisach: o obsługiwanych formatach plików, o darmowych zasobach, o polskojęzycznych książkach, o kompatybilności.

Kolejne artykuły z cyklu można subskrybować z tego kanału rss

Bez względu na to, na jaki czytnik się zdecydujesz, już teraz możesz ściągnąć w preferowanym przez siebie formacie mobilnym Hasło niepoprawne, moją bezpłatną książkę z 25 opowiadaniami tech-absurdalnymi. Zostały one specjalnie dobrane dla entuzjastów nowych technologii. Lekkie i pozbawione mentorskiego tonu, opowiadają o naszym uzależnieniu od gadżetów, Internetu i nieprzerwanego strumienia nowości.